السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

354

تفسير الميزان ( فارسي )

اينطور تعبير كرد كه « لعنت را بر دروغگو قرار دهيم » و نفرمود : « درخواست كنيم » چون استجابت شدن و نشدن درخواست معلق است . « الكاذبين » اين كلمه به خاطر اينكه در سياق عهد واقع شده الف و لام آن ، الف و لام عهد است ، يعنى همان دروغگويان معهود ، نه استغراق و يا جنس و نمىخواهد بفرمايد تمام دروغگويان دنيا و جنس آنان را نفرين كنيم ، بلكه دروغگويانى را نفرين كنيم كه در اين ماجرا در يكى از دو طرف مباهله قرار دارند ، يا در طرف « اسلام » و يا در طرف « مسيحيت » قرار گرفته‌اند ، اسلام مىگفت : هيچ معبودى غير خدا نيست و عيسى ع بنده خدا و رسول او است ، مسيحيت مىگفتند : عيسى خودش اللَّه و يا پسر اللَّه است و يا اللَّه سومى از سه خدا است . و بنا بر اين پس اين معنا روشن است كه اگر ادعا و مباهله اى بر سر آن ، بين شخص رسول خدا ص و بين جمعيت نصارا بود يك طرف شخص واحد و طرف ديگر جمعيتى بود ، لازم بود در آيه تعبيرى بياورد كه قابل انطباق بر مفرد و جمع باشد ، مثلا بفرمايد : « فنجعل لعنة اللَّه على من كان كاذبا » ، ( لعنت خدا را بر كسى قرار دهيم كه دروغگو بوده باشد ) ، ولى اينطور نفرموده ، معلوم مىشود دروغگويى كه نفرين شامل حالش مىشود جمعيتى است كه در يك طرف اين محاجه قرار گرفته ، حال يا در طرف رسول خدا ص و يا در طرف نصارا ، و اين خود دليل بر اين است كه همه حاضران در مباهله ، شريك در ادعا هستند ، چون كذب همواره در ادعا است ، پس هر كس كه با رسول خدا ص بوده ، يعنى على و فاطمه و حسنين ع در دعوى رسول خدا ص و در دعوتش شريك بودند و اين از بالاترين مناقبى است كه خداى تعالى اهل بيت پيامبرش ع را به آن اختصاص داده ، هم چنان كه مىبينيم در آيه شريفه از اهل بيت تعبير به « انفس » و « نساء » و « ابناء » كرده يعنى اين چند تن را از ميان همه مردان و زنان و فرزندان خصوص اهل بيت را جان رسول خدا ص و زنى كه منتسب به رسول خدا ص است و فرزندان رسول خدا ص خوانده . حال اگر بگويى همين چند سطر قبل ، خودت گفتى كه اطلاق لفظ « جمع » در مورد مفرد در قرآن كريم بسيار است و در آيه مورد بحث هم كلمه جمع ( نساء ) را بر فاطمه ع اطلاق كرده ، پس چه مانعى دارد كه استعمال لفظ « كاذبين » را هم به همين نحو در يك فرد ، صحيح بدانيم يعنى بگوئيم در طرف مسيحيت منظور همه آن دروغگويان است و در طرف رسول خدا ص شخص آن جناب ، كه بنا بر اين ديگر على و فاطمه و حسنين